เรียน AI ต้องชัดว่าผู้จบการศึกษาทำอะไรเป็น
เราพูดกันว่าคนรุ่นใหม่ต้องมี ทักษะ AI แต่ความคาดหวังยังคลุมเครือ ตั้งแต่พิมพ์คำถามแล้วรับคำตอบ ไปจนถึงประเมินคำตอบ รู้ข้อจำกัด ตรวจสอบความน่าเชื่อถือ และใช้แก้ปัญหาในสาขาของตัวเอง ความสามารถเหล่านี้ต่างถูกเรียกว่า “ใช้ AI” ทั้งที่ต้องอาศัยการเรียนรู้ต่างกันมาก
AI คล้ายตู้เย็นในแง่ที่เราใช้งานได้โดยไม่ต้องเข้าใจความรู้เบื้องหลังทั้งหมด ทุกคนไม่จำเป็นต้องสร้างตู้เย็นเป็นหรือรู้เทอร์โมไดนามิก แต่สำหรับ AI เราต้องกำหนดให้ชัดว่าผู้ใช้ควรทำอะไรได้บ้าง จึงจะออกแบบการศึกษาที่เพียงพอต่อเป้าหมายนั้นได้
เป้าหมายต้องบอกความสามารถที่คาดหวังจากผู้เรียน
ภาษาอังกฤษมีเป้าหมายอย่าง B2 ซึ่งสื่อถึงความสามารถในการใช้ภาษา การเรียนผ่านมากี่วิชาหรือฟังครบกี่ชั่วโมงยังบอกไม่ได้ว่าใช้งานได้จริงเพียงใด หลายคนต้องเรียนเพิ่ม มีผู้ช่วยแก้ข้อบกพร่อง และฝึกซ้ำกว่าจะถึงเป้าหมาย
สำหรับ AI เราก็ควรกำหนดความสามารถปลายทางให้ชัด ไม่จำเป็นต้องยืมชื่อระดับของภาษามาใช้ แต่ต้องชัดพอที่จะออกแบบการเรียน จัดทรัพยากร และประเมินว่าผู้เรียนทำได้จริง การเรียนหนึ่งวิชาจะเพียงพอหรือไม่จึงขึ้นอยู่กับ ผลลัพธ์การเรียนรู้ ที่เราคาดหวัง
ขยายผู้เข้าเรียน ต้องขยายการดูแลให้ทำเป็นด้วย
การบรรยายห้องใหญ่และการเรียนออนไลน์ช่วยให้คนจำนวนมากเข้าถึงความรู้เรื่อง AI ได้ และควรทำควบคู่กันไป เมื่อขยายจาก 200 คนเป็น 2,000 คน เราต้องวางแผนด้วยว่าใครจะดูงาน ให้คำแนะนำ และตรวจว่าผู้เรียนเข้าใจคำตอบที่ส่งมา รวมถึงมองเห็นข้อผิดพลาดของ AI ได้
การเรียนออนไลน์ฝึกทักษะได้เมื่อออกแบบให้มี การฝึก ข้อเสนอแนะ และการประเมิน สิ่งเหล่านี้ต้องมีคนและทรัพยากรรองรับ จำนวนผู้ลงทะเบียนจึงควรถูกรายงานแยกจากจำนวนผู้ที่ทำได้ตามเป้าหมาย เพราะตัวเลขสองชุดตอบคนละคำถาม
เป้าหมายกับทรัพยากรต้องไปด้วยกัน
ผมไม่ได้คาดหวังให้ทุกคนรู้ AI ลึกเท่าวิศวกรคอมพิวเตอร์ หากเลือกเป้าหมายเพียงใช้ ChatGPT ได้ ก็ต้องบอกความคาดหวังนั้นให้ตรงกัน แต่หากต้องการให้ใช้ AI แก้ปัญหาในวิชาชีพอย่างมีวิจารณญาณ ก็ต้องลงทุนกับการเรียนรู้และการดูแลผู้เรียนให้สอดคล้องกัน
การประกาศว่า AI เป็นทักษะสำคัญของอนาคตควรตามมาด้วยคำอธิบายว่าผู้จบการศึกษาทำอะไรเป็น และหลักฐานว่าเขาทำได้จริง หากจัดให้ทุกคนได้ฟังเรื่อง AI แล้วนับว่าเตรียมคนพร้อมแล้ว เราก็กำลังประเมินความสำเร็จจากกิจกรรมที่จัดขึ้น โดยยังไม่ได้ตรวจความสามารถที่ต้องการสร้าง